वैराग्यपञ्चकम्
क्षोणीकोणशतांशपालनकलद्दुर्वारगर्वानल-
क्षुभ्यत्क्षुद्रनरेन्द्रचाटुरचनां धन्यां न मन्यामहे ।
देवं सेवितुमेव निश्चिनुमहेयोऽसौ दयालुः पुरा
दानामुष्टिमुचे कुचेलमुनये दत्ते स्म वित्तेशताम् ॥ १॥
शिलं किमनलं भवेदनलमौदरं बाधितुं
पयः प्रसृतिपूरकं किमु न धारकं सारसम् ।
अयत्नमलमल्पकं पथि पटच्चरं कच्चरं
भजन्ति विबुधा मुधा ह्यहह कुक्षितः कुक्षितः ॥ २॥
ज्वलतु जलधि क्रोड क्रीडत्कृपीड भव प्रभा-
प्रतिभट पटु ज्वाला मालाकुलो जठरानलः ।
तृणमपि वयं सायं सम्फुल्ल मल्लि मतल्लिका
परिमलमुचा वाचा याचामहे न महीश्वरान् ॥ ३॥
दुरीश्वरद्वारबहिर्वितर्दिका-
दुरासिकायै रचितोऽयमञ्जलिः ।
यदञ्चनाभं निरपायमन्ति मे
धनञ्जयस्यन्दनभूषणं धनम् ॥ ४॥
शरीर पतनावधि प्रभुनिषेवणापादना-
दबिन्धनधनञ्जयप्रशमदं धनं दन्धनम् ।
धनञ्जयविवर्धनं धनमुदूढगोवर्धनं
सुसाधनमबाधनं सुमनसां समाराधनम् ॥ ५॥
(काचाय नीचं कमनीयवाचामोचाफलस्वादमुचा न याचे ।
दयाकुचेले धनदत्कुचेले स्थितेऽकुचेले श्रितमाकिचेले ॥)
नास्ति पित्रार्जितं किञ्चिन्न मया किञ्चिदार्जितम् ।
अस्ति मे हस्ति शैलाग्रे वस्तु पैतामहं धनम् ॥ ६॥
॥ इति वेदान्तदेशिकेन रचितं वैरग्यपञ्चकं सम्पूर्णम् ॥
The verse sequence may differ from print to print.
This cannot be reckoned as a Stotram in the same sense in which the other Works in this book are. But of course like every work of this great Poet of God, it has a divine flavour. Total absence of desire for worldly wealth, and all-absorbing desire for the Lord, that is the vairAgya, freedom from attachment, that is held out as the ideal here. Sage vidyAraNya sent an invitation to deshika to come to Vijayanagaram and take up an assignment under the King. It is in answer to it that these verses were written and sent. deshika’s contempt for Kingship (672), his contentment (673), self-respect (674) and feeling of richness engendered by the possession of undying wealth in the shape of the Lord (675 and 677) are amply evident from these shlokas. shloka 676 repeats the sound ‘dhana’ eleven times. shloka 677 says in so many words “I have no self-acquired property nor any obstructed heritage. I have however unobstructed heritage (apratibandhadAya) in the form of Lord varadarAja atop the Elephant-hill, hastigiri in kA~nchI, which was acquired by my (pitAmaha) paternal grandfather (brahmA).᳚
Encoded by T. R. Chari