अथ सर्वमूलाद्यन्तमङ्गलस्तोत्रम्
ब्रह्मसूत्रभाष्यम् । नारा यणं गुणैस्सर्वैरुदी ।
पूर्णं दोषवर्जितम् । ज्ञेयं गम्यं गुरूंश्चापि नत्वा ॥ १ ॥
सूत्रार्थ उच्यते ज्ञाना नन्दादिभिस्सर्वैर्गुणैः ।
पूर्णाय विष्णवे । नमोऽ स्तु गुरवे नित्यं ॥ २ ॥
सर्वथाऽतिप्रियाय मे यस्य त्रीण्युदितानि वे ।
दवचने रूपाणि दि व्यान्यलम् बट्तद्दर्शतमित्थमेव ॥ ३ ॥
निहितं देवस्य भर्गो महत् । वायो रामवचो ।
नयं प्रथमकं पृक्षो द्वितीयं वपुः ॥ ४ ॥
मध्वो यत्तु तृतीयकं कृतमिदं भाष्यं हरौ ।
तेन हि नित्यानन्दो ह रिः पूर्णो नित्यदा प्रीयतां ॥ ५ ॥
मम । नमस्तस्मै नम स्तस्मै नमस्तस्मै च वि ।
ष्णवे अनुव्याख्यानम् । नारायणं निखिलपूर्णगुणैकदेहं ॥ ६ ॥
निर्दोषमाप्यतमम प्यखिलैस्सुवाक्यैः । अस्यो ।
द्भवादिदमशेषवि शेषतोऽपि ॥ ७ ॥
वन्द्यं सदा प्रियतमं मम सन्नमामि तमे ।
व शास्त्रप्रभवं प्रणम्य जगद्गुरूणां ॥ ८ ॥
गुरुमञ्जसैव । विशे षतो मे परमाख्यवि ।
द्याव्याख्यां करोम्यन्वपि चाहमेव ॥ ९ ॥
* निःशेषदोषरहित कल्याणाखिलसद्गुण ।
भूतिस्वयम्भुशर्वादि वन्द्यं त्वां नौमि मे प्रियम् ॥ १० ॥
न्यायविवरणम् । चेत ।
नाचेतनजगन्नियन्त्रेऽशेषसंविदे ॥ ११ ॥
नमो नारायणायाजशर्वशक्रादिवन्दित
★ चेतनाचेतनस्यास्य समस्तस्य यदिच्छया ।
स मम स्वकृतेनैव प्रीयतां पुरुषोत्तमः ॥ १२ ॥
नमोऽजभवभूर्यक्ष पुरस्सरसुराश्रय ।
नारायणारणं मह्यं मापते प्रेयसां प्रिय ॥ १३ ॥
अणुभाष्यम् । नारायणं गुणैस्सर्वैरुदीर्णं दो ।
षवर्जितम् । ज्ञेयं गम्यं गुरूंश्चापि नत्वा सूत्रार्थ ॥ १४ ॥
उच्यते विष्णुरेव वि जिज्ञास्यः सर्वकर्ताऽऽग ।
मोदितः । समन्वयादी क्षतेश्च पूर्णानन्दोऽन्तरः ॥ १५ ॥
खवत् * नमो नमोऽशेष दोषदूरपूर्णगुणा ।
त्मने । विरिञ्चिशर्वपू र्वेड्यवन्द्याय श्रीवराय ॥ १६ ॥
ते गीताभाष्यम् । देवं नारायणं नत्वा सर्वदो ।
षविवर्जितम् । परिपू र्णं गुरुंश्चान्गीतार्थं ॥ १७ ॥
वक्ष्यामि लेशतः ★ पूर्णा दोषमहाविष्णोर्गीता ।
माश्रित्य लेशतः। निरू पणं कृतं तेन ॥ १८ ॥
प्रीयतां मे सदा विभुः गीतातात्पर्यम् । समस्त ।
गुणसम्पूर्णं सर्वदो षविवर्जितम् । नारायणं ॥ १९ ॥
नमस्कृत्य गीतातात्प र्यमुच्यते * नमस्ते वा ।
सुदेवाय प्रेयसां मे प्रियोत्तम ॥ २० ॥
समस्तगुणसम्पूर्ण निर्दोषानन्ददायिने ।
निःशेषदोषरहित कल्याणाखिलसद्गुण ॥ २१ ॥
भूतिस्वयम्भुशर्वादि वन्द्यं त्वां नौमि मे प्रिय ।
म् ईशावास्यभाष्यम् । नित्या नित्यजगद्धात्रे नित्याय ज्ञानमूर्तये ॥ २२ ॥
पूर्णानन्दाय हरये सर्वयज्ञभुजे नमः
यस्माद् ब्रह्मेन्द्ररुद्रादि देवतानां श्रियोऽपि च ।
ज्ञानस्फूर्तिस्सदा तस्मै हरये गुरवे नमः * ॥ २३ ॥
पूर्णशक्तिचिदानन्द श्रीतेजःस्पष्टमूर्तये ।
ममाभ्यधिकमित्राय नमो नारायणाय ते ॥ २४ ॥
तलवकारभाष्यम् । अ नन्तगुणपूर्णत्वाद ।
गम्याय सुरैरपि । स र्वेष्टदात्रे देवानां ॥ २५ ॥
नमो नारायणाय ते ★ यश्चिदानन्दसच्छक्ति ।
सम्पूर्णो भगवान्परः । नमोऽस्तु विष्णवे तस्मै ॥ २६ ॥
प्रेष्ठाय प्रेयसां च मे काठक
भाष्यम् । नमो भगवते तस्मै स ।
र्वतः परमाय ते । सर्वप्राणि
हृदिस्थाय वामनाय नमो नमः ॥ २७ ॥
★ नमो भगवते तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे ।
यस्याहमाप्त आप्तेभ्यो ।
यो मे आप्ततमस्सदा षट्प्रश्नभाष्यम् ॥ २८ ॥
नमो भगवते तस्मै प्राणादिप्रभविष्णवे ।
अमन्दानन्दसान्द्राय वासुदेवाय वेधसे ★ ।
नमो नमोऽस्तु हरये प्रेष्ठप्रेष्ठतमाय मे ॥ २९ ॥
परमानन्दसन्दोह सान्द्रानन्दवपुष्मते ।
आथर्वणभाष्यम् । आन न्दमजरं ॥ ३० ॥
नित्यमजमक्षयम च्युतम् । अनन्तशक्तिं स ।
र्वज्ञं नमस्ये पुरुषो त्तमम् ★ प्रीयतां भगवान्मह्यं ॥ ३१ ॥
प्रेष्ठप्रेष्ठतमः सदा । मम नि
त्यं नमाम्येनं परमोदारस ।
द्गुणम् माण्डूक्यभाष्यम् । पूर्णानन्द
ज्ञानशक्तिस्वरूपं ॥ ३२ ॥
नित्यमव्ययम् । चतुर्धा ।
सर्वभोक्तारं वन्दे वि ष्णुं परं पदम् ★ एकोऽपि ॥ ३३ ॥
निर्विशेषोऽपि चतुर्धा व्यवहारभाक् । यस्तं व ।
न्दे चिदात्मानं विष्णुं वि श्वादिरूपिणम् ऐतरेयभाष्यम् ॥ ३४ ॥
। नारायणं निखिलपू र्णगुणैकदेहं सर्व ।
ज्ञमच्युतमपेतस मस्तदोषम् । प्राणस्य ॥ ३५ ॥
सर्वचिदचित्परमे श्वरस्य साक्षादधीश्व ।
रमियां शरणं रमे शम् ★ सर्वैश्च वैदिकपदैरपि ॥ ३६ ॥
लोकशब्दैः मेघाग्निवा रिधितलादिरवैश्च ।
सर्वैः । एकोऽभिधेयप रिपूर्णगुणः ॥ ३७ ॥
प्रियोऽलं नारायणो म म सदैव सुतुष्टिमे ।
तु पूर्णागण्यगुणोदा रधाम्ने नित्याय वेधसे ॥ ३८ ॥
। अमन्दानन्दसान्द्राय प्रेयसे विष्णवे नमः ।
तैत्तिरीयभाष्यम् । सत्यं ज्ञानमनन्तमानन्दं ॥ ३९ ॥
ब्रह्म सर्वशक्त्येकम् । स र्वैर्देवैरीड्यं विष्ण्वाख्यं ।
सर्वदैमि सुप्रेष्ठम् ★ पू र्णागण्यगुणोदारधाम्ने ॥ ४० ॥
नित्याय वेधसे । अम न्दानन्दसान्द्राय प्रेय ।
से विष्णवे नमः छान्दो ग्यभाष्यम् ॥ ४१ ॥
अत्युद्रिक्तविदोषस त्सुखमहाज्ञानैकता ।
नप्रभा- सर्वप्राभव शक्तिभोगबलसत्सारात्मदिव्याकृतिम् ॥ ४२ ॥
। सृष्टिस्थाननिरोधनि त्यनियतिज्ञानप्रका ।
शावृति- ध्वान्तामोक्षवि मोक्षदं हरिमजं ॥ ४३ ॥
नित्यं सदोपास्महे ★ पू र्णानन्दमहोदधिः प ।
रतमो नित्यः परस्मा त् सदा सर्वज्ञः ॥ ४४ ॥
सकलेशिता गुणनि धिर्नित्योत्सवस्तद्विदाम् ।
सर्वस्मादधिकं मम प्रियतमस्त्विष्टादपीष्टोत्तमः ॥ ४५ ॥
सर्वस्माच्च हितात्सदा हिततमः प्रीतो भवे ।
न्मे हरिः नित्यानन्दो ह रिः पूर्णो नित्यदा ॥ ४६ ॥
प्रीयतां मम । नमस्त स्मै नमस्तस्मै नमस्त ।
स्मै च विष्णवे बृहदा रण्यक भाष्यम् । प्राणादेरीशितारं ॥ ४७ ॥
परमसुखनिधिं स र्वदोषव्यपेतं सर्वा ।
न्तःस्थं सुपूर्णं प्रकृति पतिमजं ॥ ४८ ॥
सर्वबाह्यं सुनित्यम् । स र्वज्ञं सर्वशक्तिं सुर ।
मुनिमनुजाद्यैः सदा सेव्यमानं विष्णुं वन्दे ॥ ४९ ॥
सदाऽहं सकलजगदनाद्यन्त
मानन्ददं तम् ★ यस्योच्चोऽथ समो वा ।
कश्चिन्नैवास्त्यनन्तसच्छक्तेः तं व
न्दे परमेशं प्रेयांसं प्रेयसश्च मे ॥ ५० ॥
विष्णुम् पूर्णागण्यगुणो ।
दारधाम्ने नित्याय वे धसे ॥ ५१ ॥
अमन्दानन्दसान्द्राय प्रेयसे विष्णवे नमः
ऋग्भाष्यम् । नारायणं नि खिलपूर्णगुणार्णमु ।
च्चसूर्यामितद्युतिम शेषनिरस्तदोषम् ॥ ५२ ॥
सर्वेश्वरं गुरुमजे शनुतं प्रणम्य वक्ष्या ।
म्यृगर्थमतितुष्टिक रं तदस्य * उपपृक्तः ॥ ५३ ॥
क्षत्रियैस्स आवेशेन जनार्दनः । हन्ति शत्रूं ।
श्च तैर्देवो भये च स्वा श्रयं ददौ वर्ताऽभिगन्ता ॥ ५४ ॥
तरुता जेता चास्य न हि क्वचित् । युद्धं महाध ।
नं त्वर्भं प्रसिद्धं धन मेव हि ॥ ५५ ॥
महाभारततात्पर्यनिर्णयः
नारायणाय परिपूर्णगुणा ।
र्णवाय विश्वोदयस्थितिलयो
न्नियतिप्रदाय ॥ ५६ ॥
। ज्ञानप्रदाय विबुधा सुरसौख्यदुःखसत्का ।
रणाय वितताय न मो नमस्ते ★ तस्मादयं ॥ ५७ ॥
ग्रन्थवरोऽखिलोरुधर्मादिमो
क्षान्तपुमर्थहेतुः । किं वोदितै ।
रस्य गुणैस्ततोऽन्यैर्नारायणः
प्रीतिमुपैत्यतोऽलम् ॥ ५८ ॥
यस्सर्वगुणसम्पूर्ण स्सर्वदोषविवर्जितः ।
प्रीयतां प्रीत एवाऽलं विष्णुर्मे परमस्सुहृत् ॥ ५९ ॥
भागवततात्पर्यनि र्णयः । सृष्टिस्थित्यप्यये ।
हानियतिदृशितमो बन्धमोक्षाश्च यस्माद्- ॥ ६० ॥
अस्य श्रीब्रह्मरुद्रप्र भृतिसुरनरद्वीश ।
शत्र्वात्मकस्य । विष्णोर्व्य स्ताः समस्ताः सकलगुणनिधिः ॥ ६१ ॥
सर्वदोषव्यपेतः पूर्णानन्दोऽ
व्ययो यो गुरुरपि परमश्चि ।
न्तये तं महान्तम् ★ नित्यादोषस्व
रूपाय गुणपूर्णाय सर्वदा ॥ ६२ ॥
नारायणाय हरये नमः प्रेष्ठतमाय मे
प्रमाणलक्षणम् । अशे षगुरुमीशेशं नारा ।
यणमनामयम् । सम्प्र णम्य प्रवक्ष्यामि प्रमाणानां ॥ ६३ ॥
स्वलक्षणम् ★ अशेषमा नमेयैकसाक्षिणेऽक्ष ।
यमूर्तये । अजेशपु रुहूतेड्य नमो ॥ ६४ ॥
नारायणाय कथाल क्षणम् । नृसिंहमखिला ।
ज्ञानतिमिराशिशिर द्युतिम् । सम्प्रणम्य ॥ ६५ ॥
प्रवक्ष्यामि कथालक्ष णमञ्जसा ★ सदोदिता ।
मितज्ञानपूरवारि तहृत्तमाः । नरसिंहः प्रियतमः ॥ ६६ ॥
प्रीयतां पुरुषोत्तमः उपाधिखण्डनम् । नारा ।
यणोऽगण्यगुणनित्यै कनिलयाकृतिः ॥ ६७ ॥
अशेषदोषरहितः प्रीयतां कमलालयः ★ ।
मायावादतमोव्याप्त मिति तत्त्वदृशा जगत् ॥ ६८ ॥
भातं सर्वज्ञसूर्येण प्रीतये श्रीपतेस्सदा ।
नमोऽमन्दनिजानन्द सान्द्रसुन्दरमूर्तये ॥ ६९ ॥
इन्दिरापतये नित्यानन्दभो
जनदायिने मायावादखण्ड ।
नम् । नरसिंहोऽखिलाज्ञानमत
ध्वान्तदिवाकरः ॥ ७० ॥
। जयत्यमितसज्ज्ञान सुखशक्तिपयोनिधिः ★ ।
नास्ति नारायणसमं न ॥ ७१ ॥
भूतं न भविष्यति । ए तेन सत्यवाक्येन स ।
र्वार्थान्साधयाम्यहम् मि थ्यात्वानुमानखण्डनम् ॥ ७२ ॥
विमतं मिथ्या दृश्यत्वा द्यदित्थं तत्तथा यथा ।
सम्प्रतिपन्नम् । इत्युक्ते जगतोऽभावादाश्रयासिद्धः ॥ ७३ ॥
पक्षः ★ यो दृश्यते सदा नन्दनित्यव्यक्तचिदा ।
त्मना । निर्दोषाखिलक ल्याणगुणं वन्दे ॥ ७४ ॥
रमापतिम् तत्त्वसङ्ख्या नम् । स्वतन्त्रमस्वतन्त्रं ।
च द्विविधं तत्त्वमिष्य ते । स्वतन्त्रो ॥ ७५ ॥
भगवान्विष्णुर्भावाभा वाद्विधेतरत् ★ सृष्टिः स्थि ।
तिः संहृतिश्च नियमोऽ ज्ञानबोधने । बन्धो मोक्षः सुखं ॥ ७६ ॥
दुःखमावृतिर्ज्योतिरे व च । विष्णुनाऽस्य सम ।
स्तस्य समासव्यासयो गतः तत्त्वविवेकः ॥ ७७ ॥
स्वतन्त्रं परतन्त्रं च प्रमेयं द्विविधं मतम् ।
स्वतन्त्रो भगवान् विष्णु र्निदोषाखिलसद्गुणः ★ य ॥ ७८ ॥
एतत्परतन्त्रं तु स र्वमेव हरेः सदा । व ।
शमित्येव जानाति सं सारान्मुच्यते हि सः तत्त्वोद्योतम् ॥ ७९ ॥